Kolonialismoa, imperialismoa – SITUACIÓN EN SENEGAL

marzo 17, 2021

Astran elkartu ginen garrantzi handiko gaiei buruz hitz egiteko; nazioarteko errealitateak gure udalerrietara hurbildu nahi ditugu, horietan bizi baitira sorburu eta ondorioak, elkarri lotuta baitaude. Busturialdean bizi diren pertsona migranteek zer kontatu nahi diguten entzutera eta ezagutzera animatzen zaituztegu, eta zergatik den garrantzitsua hemen, gure tokietatik, tratatzea.

Nos juntamos en ASTRA para conversar sobre temas de tremenda importancia porque queremos acercar las realidades internacionales a nuestros municipios, en los que se viven las causas y consecuencias, porque están inter-relacionadas. Os animamos a venir, escuchar y conocer a próximos encuentros para escuchar las cosas que nos quieren contar las personas migrantes que habitan Busturialdea, y por qué es importante que lo tratemos aquí, desde lo local.


BUSTURIALDEKO HITZAN: Sara Nicholson -“Gerizpetatik 11 izpi” proiektuko kidea. “ENTZUTEN EZ DITUGUN AHOTSAK ERDIGUNEAN JARRI GURA DITUGU.

enero 22, 2021

Gernikatik Mundurak ‘Gereizpetatik 11 izpi’ proiektua jarri du martxan, parte hartze prozesuetan jasotzen ez diren gereizpetako herritarren bizimoduak eta errealitateak erdigunean jartzeko.

2021.01.22. Ane Maruri

Gernikatik Mundurak herritar kritikoagoak sortzen laguntzeko helburuagaz Gereizpetatik 11 Izpi. Sumando voces silenciadas a las narrativas de vida proiektua jarri du martxan. Hegemoniatik aparte dauden ahotsetan arreta jartzea du helburu, gereizpetan dauden herritarren errealitatea ezagutzeko, biltzeko, aztertzeko eta zabaltzeko.

Proiektua Gernika Gogoratuzek eta Gernikatik Mundurak burututako Gatazka Egoeran Dauden Lurraldeak proiektuaren ondorioetatik sortu da. Tolima (Kolonbia), Cabo Delgado (Mozanbike) eta Urdaibaiko (Euskadi) bizi erronka eta alternatibei buruzko ikerketa egin zuten, gaitasun kolektiboak indartzeko eta eredu hegemoniko neoliberal eta patriarkalei aurre egiteko. Prozesu parte-hartzaile honetan pertsona eta kolektibo anitzek parte hartu zuten arren, izandako gabezien artean, normalean entzuten ez diren ahotsengana hurbildu eta horiek ere entzun behar zirela ondorioztatu zuten. Narratiba horiek sendotzeko gereizpetan daudenen ahotsak entzutea “ezinbestekoa” dela dio Nicholsonek.

Zertan datza proiektuak, eta zeintzuk dira helburu nagusiak?
Urdaibain eta Kolonbiako Toliman bultzatu dugun ikerketa da. Helburua da lurraldean dauden bizimodu anitzengana hurbiltzea, entzutea, ezagutzea, elkarrekin hausnartzea eta, batez ere, gizarte kritikoago eta inklusiboago bat sortzea. Izan ere, ulertzen dugu gure lurralde eta bizi ereduak hainbat eragin inposatuetatik sortzen dira. Gure lurraldeak perspektiba heterosexual, heteronormatibo, patriarkal eta arrazista eta klasista batetik eraikita daude. Hala, prozesu parte hartzaile bat sortu gura dugu, non hegemonikotasun horretatik kanpo geratzen diren pertsonak parte hartu ahal duten, eta horrela lurraldeari buruz eta bizi eredu duinei buruzko narratiba bat sortzea. Urdaibain eta Toliman entzuten ez ditugun ahotsak entzun eta horien errealitatea erdigunean jarri gura dugu.

‘Gatazka Egoeran dauden Lurraldeak’ proiektua da abiapuntua.
Bai, 2019an amaitu zen proiektu hori, eta orain bigarren fasean gaude. Baina ondorioak atera genituenean ohartu ginen inklusibotasunari arreta handiagoa jarri behar geniola, eta normalean entzuten ez diren ahotsengana hurbildu behar ginela. Hainbat ahotsetara heldu ginen, parte hartze prozesu bat bultzatu genuen, baina autokritika egin eta ikusi genuen bazeudela landu barik geratu ziren errealitateak. Desikasten, ikasten eta sortzen joatea da asmoa. Orain landuko ditugun ahotsak beti proiektuen parte izatea da asmoa, ez izatea gehigarri bat. Hala ere, ulertzen dugu, proiektuen parte izateko gu ere trebatu egin behar garela, eta horretan gaude.

Beharrezkoa da hegemonia orokorretik kanpo dauden ahotsak jasotzea. Euren errealitatea ezagutzeko beste aspektu batzuk lantzea dakarrelako.
Biktimizatu eta erromantizatu barik, onartu egin behar dugu zentrotasunetik kanpo geratzen diren bizipenetatik eta esperientziatik alternatibak sor daitezkeela. Eta horrek gizarte eredu bat eraikitzerakoan lagundu ahal gaitu. Gure asmoa ez da bakarrik entzun eta hortik gaiak jorratzea: kolektibotasuna sortzea da asmoa, ahalmen kolektibo hori sortzen jarraitzea.

«Esanguratsua da ikustea zenbat diren ezagutzen ez ditugun errealitateak»

Gereizpetako kolektibo horien artean, norekin egin duzue lan? Zeinen iritziak jaso dituzue?
Lanketa sakona izan zen norekin lan egin behar genuen erabakitzea. Ez zen lanketa erraza izan. Izan ere, zelan definitzen ditugu gereizpeak? Zein irizpide hartzen ditugu kontutan? Azkezapalkuntza eredu hegemonikoak kontuan hartuta hasi ginen lanean, generoa, sexu orientazioa, klasea, arrazakeria eta inmigrazio prozesuen begiradatik. Hala ere, jendeagaz berbetan goazen heinean, konturatzen joan gara beste irizpide batzuk ere badaudela eta horiek lantzen gabiltza. Kontuan izan ditugu baita ere aniztasun funtzionala duten pertsonak, baina onartu egin behar dugu gauza horiek lantzeko prestakuntza bat behar dugula. Eta badakigu zaindu egin behar ditugula lantzen ditugun taldeak. Eta zaintzeko, jakin egin behar da zaintzen. Gernikatik Mundurak urte askotako harremana du Ideasurregaz, eta euren parte ez diren etorkinekin ere. Hortik hasi gara.

Zein fasetan dago proiektua?
Hainbat elkarrizketa egin ditugu lurraldean erreferenteak diren pertsona batzuekin, lurraldea ezagutzen dutenik. Eta hortik informazio eta kontaktu asko lortu ditugu. Kontaktu horiekin harremanetan jarri gara, eta ikusi dugu nork gura duen horrelako proiektu batean parte hartu. Hau da, lurralde kontzientzia izanda, gure prozesu pertsonal eta kolektiboei buruz berbetako eta narratibak konpartitzeko asmoa dutenak aurkitu ditugu. Zelan bizi dugun gure gorputza, herria, auzoa eta zelan gustatuko litzaigukeen bizitzea aztertu ditugu, betiere lurraldean eta duintasunean pentsatuta. Hortik abiatuta, zein prozesu egin gura dugun aztertu gura dugu.
Momentuz, elkarrizketa batzuk egin ditugu zortzi-hamar pertsonagaz; besteren artean, mankomunitatekoekin, mugimendu sozialistakoekin edota lanbide ekimenekoekin egon gara. Konstziente gara errealitate batzuetara oraindik ez garela heldu, baina nahi dugu. Baserri mundura hurbiltzen gaude, emakume eta gazte baserritarrengana. Pausoz pauso gereizpeetara hurbiltzen ari gara.

Busturialdean zelako izan da parte hartzea?
Elkarrizketa batzuk eginda, orain hasiko gara prozesu parte hartzailea gehiago garatzen. Orain, gure asmoa da pertsonak kontaktatzea eta elkartzea, zelan edo halan. Hurrengo pausoak dira elkartzeko espazioak sortzea eta pentsamendu eta sozializazioaren laborategi bat eraikitzea. Zelan bizi garen eta gure ongizate eredua zein den aztertu gura dugu. Guk uste dugu ongizatea ez dutela instituzioek definitzen, guk geuk definitzen dugula. Gereizpetan daudenek kritikotasunetik definitutako ongizatea zein den ikusi gura dugu. Zelan definitzen dugu hori, zelan gaude eta zein prozesutan aurkitzen dugu gure kolektibotasuna. Hori da aztertuko duguna, baita zelan lagun dezakegun horretan ere.

Busturialdean eta Kolonbian egin dituzue elkarrizketak lurraldeko bakoitzeko herritarrekin.
Proiektua Busturialdeak eta Kolonbiako taldeek bultzatu dugu. Baina, taldeak banatuta daude. Gernikatik Mundurakoak gara Busturialdeko bidelagunak. Hala ere, bi lurraldeetan hainbat eremuko jendea dago lanean: esperientzia handiko ikertzaileak, aktibistak, ikasleak, langileak… Guretzako garrantzitsua da taldea ere anitza izatea, begirada hegemonikoak saihesteko. Gu geu ere ikertzaile eta ikertuak izan behar gara. Ez gara ikertutako objetuak izango, baina hegemonia saihesteko neurrietako bat da hegemonia horren parte ez izatea. Lurralde batek duen aniztasuna taldean sartzen ahalegintzen gara.

Zer ari dira aztertzen Kolonbian?
Azken urteetan, Kolonbian Cajamarcako herriko nekazari eta bestelako mugimenduak antolatuta egon dira, Kolosa izeneko meategiaren kontra egiteko. Eta herri kontsulta bat eginda, lortu zuten hori atzera botatzea. Baina gaur egun bestelako arazoak daude mahai gainean; besteren artean ahuakatearen monolaborantzaren esportazioa. Hori eta herrian sortzen diren botere harremanak lantzen ari dira. Izan ere, han ere kolektibo batzuk kanpoan geratzen dira halako prozesuetan, ez dira kontutan hartzen, nahiz eta euren jardun eta iritzia garrantzitsua izan. Euren artean gazteak daude. Aztertzen dabiltza, baita ere, landa eremuan bizi diren emakumeen bizimodua. Euren isolamenduari eta euren antolatzeko alternatibei buruz hitz egiten ari dira. Izan ere, askotan euren artean antolatzen dira eta hortik asko ikas dezakegu. Halaber, lan eskubiderik ez duten nekazari jornalarien iritziak jasoko dituzte. Errealitate hori nahiko handia da han, eta proiektuagaz euren zeresanak batu, errekonozitu eta ikasketa batzuk bultzatu gura dituzte. Horren lanketa egitea oso garrantzitsua da elkarbizitza sortzeko.

«Eskubiderik ez duten nekazari jornalarien iritziak jaso dituzte Kolonbian»

Zer lortu gura duzue proiektuagaz?
Proiektua prozesu bat da, bi herrialdeetan burutzen ari garena. Bakoitzak bere prozesua dauka, eta bakoitzak erabakitzen du zeintzuk diren euren lurraldeko gereizpeak, baina biok dauzkagu helburu berdinak. Prozesu honetatik elementu berak lortu gura ditugu, lurraldean eragina izan dezaketenak. Elementu horien artean, bideo bat eta elementu artistiko bat egitea pentsatu dugu, baita eskoletan lantzeko unitate didaktiko bat ere. Eskoletan lurraldean dagoen aniztasuna landu gura badute, bide hori erraztu gura diegu proiektuagaz. Garrantzitsua da gaztetatik ezagutzea eta balioan jartzea euren inguruan dagoen errealitatea zein den. Oinarrizkoa da gereizpeak identifikatzea. Izan ere, lurralde batean beharrezkoak diren pertsonak dira, beharrezko lanak aurrera eramaten dituztenak. Normalean gutxien baloratzen diren lan esparruak izaten dira. Zentralitate hegemoniko horretan baloratuta ez daudenak dira, baina gure bizitza mantentzeko benetan beharrezkoak direnak. Horiei aurpegia eta historia jartzea, eta errealiate hori gaztetatik lantzea herriaren edo lurraldearen begirada anitza garatzeko modu bat dela uste dugu. Baita euren lana balioan jartzeko ere.

Orain arteko esperientzia zelakoa izan da?
Desikaskuntza eta ikaskuntza prozesu bat izaten ari da. Zerbait proposatu eta herriak egiten du berba. Batzuetan zerbait proposatzen dugu, eta bestelako kontuak aurkitzen ditugu. Esanguratsuena da ikustea zenbat diren ezagutzen ez ditugun errealitateak, eta zelako garrantzitsuak diren euren jardunak. Ikusi dugu zahartzaroaren bakardadea zelakoa den, baita baserritarren bizi eredua zein gutxi zainduta dagoen ere. Gazteei ere erreparatu diegu, eta euren sexualitatea zelako ausardiaz definitzen duten ikusi dugu. Prozesu migratzaileen indarra eta arrazakeria salatzeko ezagutzen ez ditugun zenbat alternatiba dauden ere ikusi dugu. Horiek eta gehiago ezagutzea oso garrantzitsua da. Askotan munduan injustizia asko dagoela esaten dugu, baina ez gara konturatzen gure auzoetan zelan bizi diren. Eta gure lurraldean zelako bizimoduak dauden.


YEMENGO GERRAREN ETA ARMEN ESPORTAZIOAREN AURKAKO EKINTZA POLITIKO ETA POETIKOA / Acción política y poética contra la guerra en Yemen y la exportación de armas

enero 15, 2021

Gernika-Lumo hiritik, gaur Bakearen ikurra dena, 2021eko urtarrilaren 24an, igandean,11:30etik 14:00etara, Astra arma fabrika zaharrean eta Picassoren “Guernica” artelanaren erreprodukzioaren ondoan, zine-foro bat eta ekintza poetiko bat egingo ditugu Bilboko itsas-portutik Euskal Herrian eta Europatik armen trafikoa salatzeko eta Yemenen Gerra amaitzea eskatzeko.

Desde la ciudad de Gernika-Lumo, hoy símbolo de la Paz, el 24 de enero de 2021, entre las 11.30 y 14.00h, en la antigua fábrica de armas ASTRA y junto a la reproducción del Guernica de Picasso, celebraremos un cine-foro y una acción poética, para denunciar el tráfico de armas desde el superpuerto de Bilbao en el País Vasco y desde Europa, y exigir el fin de la Guerra en Yemen.

POLITICAL AND POETIC ACTION AGAINST THE WAR IN YEMEN AND THE EXPORT OF ARMS

From the city of Gernika-Lumo, today a symbol of Peace, on Sunday January 24th 2021, from 11:30 to 2pm, we are holding a cinema-forum and a poetic action in the old Astra arms factory presided by a reproduction of Picasso’s “GUERNICA”. We join the “international day of action on January 25th 2021” to denounce the traffic of arms from the port of Bilbao (Basque Country) and from Europe, and to demand the end of the War in Yemen.


ELKARRETARATZEA BILBON, AMAZIGH HERRIARI EGINDAKO ERREPREZIOAREN AURKA – Concentración en el consulado marroquí de Bilbao contra la represión en el Rif

julio 14, 2020

Bilboko kontsulatuaren aurrean egindako elkarretaratzean Marokoko erregimenaren olatu errepresibo berri bat salatu dugu. Azken asteotan Tamassint herrian izan den errepresioaren gorakadaz gain, Euskal Herriko erriftarren kolektiboak eta hainbat euskal erakundek eskatu dugu Rifetik kanpo eta barruan dauden ekintzaileen jazarpena eta atxiloketa berehala bertan behera uzteko, baita Rifeko preso politiko guztien askatasuna eta lurralde honen militarizazioaren amaiera ere.

Gogoratu duela 4 urte hasi zela Rifeko Hirak, Mohamed VI.aren ustelkeria salatzeko eta askatasunaren, giza eskubideen eta Marokoko iparraldeko lurralde honetan bizi den herri “amazigh”/bereberraren hobekuntzen alde egiten duen protesta mugimendu soziala.

El 14 de julio del 2020, el Colectivo rifeño de Euskal Herria y varias organizaciones vascas nos hemos concentrado frente al consulado marroquí en Bilbao, para denunciar la creciente represión en el Rif, particularmente en la localidad de Tamassint. En la protesta hemos denunciado la persecución y las detenciones de militantes rifeños, dentro y fuera de Marruecos, y hemos exigido la libertad de todas las personas presas políticas y poner fin a la militarización de este territorio.

Recordar que hace 4 años, comenzó el Hirak del Rif, un movimiento social que desenmascaró la corrupción y el abandono del régimen de Mohamed VI, y que lucha por la libertad, los derechos humanos, y las mejoras del pueblo bereber “amazigh” que vive en este territorio en el norte de Marruecos.


ARRAZA-DISKRIMINAZIOA EZABATZEKO NAZIOARTEKO EGUNA / MARTXOAK 21/ Día internacional de la discriminación racial

marzo 18, 2020

Arraza-diskriminazioa ezabatzeko Nazioarteko Eguna gerturatzen ari dela, Ideasurrek eta bere erakunde adiskideek aniztasuna errespetatzearen alde egiten dugu. Zu gabe ez da posible!

Aproximándose el Día Internacional de la Eliminación de la Discriminación Racial, desde Ideasur y sus organizaciones amigas abogamos por el respeto de la diversidad. ¡Contamos contigo!


“LA GUERRA EMPIEZA AQUÍ” dokumentala ikusteko aukera

marzo 17, 2020

Gernikatik Mundurak, Ongi Etorriko LGEA batzordearen garen heinean, diru txiki batekin, dokumentalaren finantziazioan parte hartu genuen. Dokumentalaren proiekzioa, abenduan egin genuen, azkeneko jardunaldi anti-militaristetan. Orain, koranabirusen berrogei-aldiari aurre egiteko, libre daukazue “youtube”-n.

Gogoratu ere, azken bi urte hauetan, Gernikako Udalaren deialdiko larrialdietarako laguntza funtsekin, Fatenekin, dokumental honetako protagonista denarekin, zuzenean elkarlanean aritu garela. Fatenekin egindako elkarlan horri esker, Mugarik Gabeko Solidarioen lan humanitarioa lagundu dugu Yemenen. Interesa baduzue erakunde honen web orrian laguntzeko hainbat modu aurki ditzakezue https://solidariosinfronteras.org/

Gernikatik Mundura participa en la Comisión de la La Guerra Empieza Aquí de Ongi Etorri Errefuxiatuak, y contribuyó modestamente a la financiación de este documental que ahora está disponible en “youtube”. Os recomendamos su visionado para hacer más llevadera esta cuarentena del “coronavirus”. Además, estos dos últimos años, con fondos de ayuda de emergencia de la convocatoria del Ayuntamiento de Gernika, se ha colaborado directamente con Faten, una de las protagonistas de este documental.

Si quieres colaborar con ayuda humanitaria para el Yemen, puedes contactar con la ONGD Solidarios Sin Fronteras a través de su página web https://solidariosinfronteras.org/

.


ZAS! Zurrumuruen aurkako Formazioa/Formación antirumores organizada por OEE-Busturialdea

febrero 3, 2020

👀🧠 *Tailerrak* 🧠👀”Zurrumurruen kudeaketarako estrategiak  – Estrategias antirumores”📍Non: Astran (Gernika)🗓 Noiz: Otsailaren 22 Febrero-10.00etan
*Izena emateko: urdaibaiongietorri@gmail.com*

*ZAS! – ZURRUMURRUEN AURKAKO FORMAZIOA*
🗣 *Hitzaldia* 🗣”Zurrumurru eta estereotipoak esparru juridikoan – Estereotipos y prejuicios en el marco jurídico”📍Non: Maria Aguirre Aretoan – Kultur Etxean (Gernika)🗓 Noiz: Otsailaren 18 Febrero-19.00etan


TAILERRA: TRUCOS DE WHATSAPParen TRIKIMAILUAK

enero 23, 2020

Kaixo lagunok, etor zaitez Nayla Babak emango duen whatsapp trikimailuak ezagutzeko tailerrera! Ideasurrek antolatuta

Animaros a participar en el práctico taller sobre  trucos del Whatsapp a cargo de Nayla Baba que ha organizado Ideasur.  !


GERRA HEMEN HASTEN DA “DOKUMENTALA”: LA GUERRA EMPIEZA AQUÍ

enero 20, 2020

Ongi Etorri Errefuxiatuak-Bizkaia kolektiboaren “Gerra hemen hasten da” batzordetik bultzatutako dokumental honetan, Euskal-Herriko armen ekoizpena agerian jartzen da, bereziki, Bilboko Portutik egiten den armen trafikoa salatzen du ikus-entzunezko honek.

Dokumentala osatzeko, besteak beste, historiagileak, armagintzako langileak eta borroka antimilitaristan aritzen diren taldeak elkarrizketatu zituzten. 2017ko martxoaren 13an, Ignacio Robles Bizkaiko suhiltzaileak uko egin zion Bilboko Portuan segurtasun-operatibo batean parte hartzeari. Zamaketa haren helburua zen Euskal Herrian egindako hainbat tona armamentu Saudi Arabiara bidaltzea. Arma horiek Yemengo gatazkarako izaten dira nagusiki. Dokumentalak Ina suhiltzailearen bizipenak eta Yemeneko Faten Al Osimi “Solidarios Sin Fronteras” elkartearen sortzailea eta giza-laguntza proiektuen arduradunaren istorioak batzen ditu. Azpimarratu Gernikatik Mundura bi urte daroala “Solidarios Sin Fronteras”ekin kolaboratzen Yemenen, gerraren errefuxiatuen artean hilero banatzen diren elikagaien kutxak erosiz. Horretaz gain, Euskal Herriko tradizio armamentistaren historia eta gaur arteko analisia, eta “Gerra hemen hasten da” batzordeak antolatutako protesta-ekintzak ere batzen ditu ordu bateko film honek.

Gernikatik Mundurak, diru txiki batekin, dokumentalaren finantziazioan parte hartu genuen. Dokumentalaren proiekzioa, abenduan egin genuen, azkeneko jardunaldi anti-militaristetan. Orain kopia bat dugu DVD formatuan, eta eskola, elkarte edo beste norbaitek interesa izatekotan saio bat antolatzeko prest gaude. Zuen eskaeren zain geratzen gara!

Este documental de la comisión “LA GUERRA EMPIEZA AQUÍ” de Ongi Etorri Errefuxiatuak-Bizkaia pretende denunciar la producción y comercio de armas que se hace desde Euskadi. En concreto, el documental recoge el acto de desobediencia del bombero Ina Robles que se negó a hacer las labores de vigilancia de un cargamento de explosivos en el Superpuerto de Bilbao, que tenía como destino Arabia Saudi y que luego sería utilizado en la guerra del Yemen. Esta historia está entrelazada con la de Faten Al Osimi, yemení de la ONG “Solidarios sin Fronteras” que tiene varios proyectos de ayuda humanitaria en este país. Gernikatik Mundura lleva un par de años colaborando con esta ONG en el programa de cajas de alimentos para personas refugiadas de la guerra del Yemen.

Además de estas historias de vida, el documental narra otras historias como la de la industria armamentística vasca y sus conexiones con las guerras, y las protestas que están haciendo Ongi Etorri Errefuxiatuak y otros colectivos para denunciar precísamente que las guerras empiezan en nuestras casas.

Gernikatik Mundura participó modestamente en la financiación del documental, que ya emitimos en las últimas jornadas antimilitaristas y de memoria histórica de diciembre del 2019. Ahora disponemos de un CD con el audiovisual, por lo que si algún colectivo, escuela, persona está interesa en que organicemos alguna actividad, mostramos nuestra entera disposición.


SINATU EUSKADIN EGITEN DEN ARMA EKOIZPENAREKIN ETA SALEROSKETAREKIN AMAITZEKO / Firma para poner fin a la producción y comercio de armas desde Euskadi

diciembre 8, 2019

yCVzeh9cgNddd7HTbH9GaNpb7rjU9JP_ZNoSl4FE3Tr83Vv2RqH3tPQrl3WqKHeoodcqiDwLbmAUSZZwYvCbInfpmGMUFSivmhxDCKdVc3aHn2MF8Z2Zx-MARHPm=w934

EUSKADIN EGITEN DEN ARMA EKOIZPENAREKIN ETA SALEROSKETAREKIN AMAITZEA

Eusko Jaurlaritzaren “ Arma merkataritza eta esportazioa Euskadin” izeneko txostenaren balorazioa

EUSKADITIK ARMAK EKOIZTEN ETA SALEROSTEN AMAITZEKO URRATSEZ URRATS

ONGI ETORRI ERREFUXIATUAK, 2019ko Azaroa

Behean sinatzen dugun taldeok Globernance-k Eusko Jaurlaritzaren Giza Eskubide, Bizikidetza eta Lankidetzaren Idazkaritza Nagusiarentzat egindako “Arma merkataritza eta esportazioa Euskadin. EAEko erakundeen eginkizuna gardentasuna hobetzeko, esportazioak kontrolatzeko eta aplikatu behar den esparru juridikoa betetzeko” izena duen txostenaren aurrean gure adostasunik eza eta eszeptizismoa adierazi behar dugu.
Aipatutako txostenari egindako kritika nagusiak honako bi hauek dira: a) Txosten honen aztertze eremuaren mugarriztatzeak euskal administrazioen beste ekintza-eremu batzuk estaltzen ditu eta armagintzaren kontrolaren arlo honetan agertzen duen pasibotasuna eta jarduera falta zuritzen ditu; b) Armagintzako euskal enpresek etika kode bat sinatzearen truke eragingarri ekonomiko eta fiskalak jasotzea kontrako eragina duen proposamena da.
Jakin badakigu Nazio Batuen zein EBren zigor sistemetan eragiteko aukera gutxi daudela, hala nola estatuko marko juridikoan zein Ministerioarteko Batzordean ere, eta euskal administrazioek itsas garraioan eta portuetan, kanpo merkataritzan zein arma eta esplosiboen ekoizteko eta salerosteko erregimenean konpetentziarik ez dutela, hala ere gure agintariek gehiago egin ahal dutela uste dugu.
Europa Batasunaren, Estatuen eta EEAAen arteko konpetentzi banaketaren konplexutasuna ezin da aitzakitzat hartu beste gobernu mailetara erantzukizunak bideratzeko. Beste eskumen propio zein konpartituak, kanpo ekintza eta garapenerako kooperazioa, industri politika, ekonomiaren ordenazio orokorra… kasu, eta beste arau erregulatzaile batzuk erabiliz (1/2007 Lankidetza Legea; 14/2007 Legea edo Justizia eta Elkartasunaren Gutuna) Eusko Jaurlaritzak arma enpresekin elkar lanik ez izateko azpimarratzen dutenak, Euskaditik arma ekoizpena, finanziazioa eta salerostea murrizteko edota ezabatzeko neurriak, mugak eta pizgarriak ezartzeko aukera nahikoa dago.
Txostena, bere aurkezpenan, Euskadin Garapenerako Politiken Koherentziarako erreferentzi Markoa (2016)ren barruan, Programa –Euskadi 2020- eta Garapen Lankidetzarako IV Plan Gidatzaile (2018-2021)ren barruan kokatu zen. Baina txostenak ez du dokumentu hauek aipatzen, ezta politiken koherentzien arloan euskal administrazioek onartu dituzten helburuak zein hartu dituzten konpromezuak ere. Arma ekoizpena eta esportazioa kontrolatzeko euskal administrazioen zeregina dirulaguntzen edota murrizketa fiskalen erregimen bat eskaintzea, armagintzako euskal enpresek haien Gizarte Erantzunkizun Korporatiboaren barruan autoebaluatzeko “Jokabide Kode bat” sartzearen truke proposamena proposamen mugatua da, oso, eta etika gutxikoa. Harritu baino harrituago gaude txostenean egiten den sasi-gonbidapenarekin, izan ere “garbi hiltzea” ahalbidetzen baita jokabide onaren ordainez. Borondatezkotasun erretorikoaren eskemak baztertu behar dira, eta eskumen zein arauen joko esparrua egon badagoela azpimarratu behar da, honen bidez gure administrazioetatik Euskadin egiten den arma ekoizpena eta salerosketarekin amaitzeko politikak artikulatzeko.
Sinatzen dugun taldeok kontrola egiteko bide nagusi bezala erosketa publikoaren arautze klausulen eta dirulaguntzen alde egiten dugu. Zehazki honako hauek proposatzen dira: enpresak nazioartean zabaltzeko laguntzak eta merkataritza laguntzak ukatzea, baita euskal administrazioek bultzatutako beste herri baterako merkatal delegaritzetan parte hartzea ere; erosketa publikoaren lehiaketetan enpresa hauek baztertea; arma ekoizpen eta merkataritzari dagokionez indarrean dagoen legeria betetzeko maximoen plan bat ezartzea; Eusko Jaurlaritzaren jokaera proaktiboa gobernuen arteko espazioetan, armagintzaren kontrola eta murrizketaren alde… Eta neurririk garrantzitsuena, administrazioek ematen dituzten pizgarri eta laguntza guztiak euskal armagintzaren jarduera produktiboa industria zibil bihurtzeko bideratu behar dira.
Azkenik txostenak giza eskubideen eta Giza Zuzenbidearen Behatoki publiko bat sortzea proposatzen du. Honek aipatutako esparru-kodea betetzen den ala ez kontrolatuko luke.
Urteak dira sinatzen dugun erakundeok Enpresen eta Giza Eskubideen Behatokia edota Euskal Zentro bat eskatzen dugula. Honetan ikerketa, kontu emateko eskaera, euskal enpresen eskubide urraketen harrera eta tramitazioa egingo litzateke, eta zigortzeko ahalmena eduki beharko luke ere.
Laburbilduz, gizarteari eta enpresa munduari zabaldu behar zaie eztabaida, euskal enpresen arma ekoizpena eta salerosketa kontrolatzeko eta iraungitzeko, jarduera zibiletarako transizioa errazteko, eta gure administrazioen egungo koherentzi faltarekin amaitzeko. Azken finean, txosten hau baliogarria den ala ez eztabaidatzea ez doa inora, badaukagulako 14/2007 Euskal Legea, Abenduaren 28koa, Herrialde Pobretuekiko Justizia eta Elkartasun Gutuna hain zuzen, zeinak bere 3.3. artikuluan adierazten duena:
“Enpresentzako babesa eta laguntzarako politiketan, Eusko Jaurlaritza ez da inolaz ere elkarlanean arituko armen ekoizpena, merkaturatzea edo finanziazioa egiten duten pertsona fisiko zein juridikoekin”

Arazoa da nola jo giza eskubideen defentsaren muinera, gure ordenamendu juridiko propioaren Lege honi baliozkotasuna emanez. Antolatuta dagoen gizarte zibiletik Legea betetzea eskatzen dugu, edo bestela esanda, Eusko Jaurlaritzak eta administrazio publikoek sistematikoki agindu hauek bete barik utz ez ditzaten, dirulaguntzak eta kenkari fiskalak eskainiz armagintzako sektoreari bere hazkunderako. Borondate politikoa egonez gero Euskadin egiten den arma ekoizpenarekin eta salerosketarekin amaitzeko oinarriak jarri ahal dira.

SINATU/FIRMA: PONER FIN A LA PRODUCCIÓN Y COMERCIO DE ARMAS DESDE EUSKADI

2fNpIw9Kg1mi_-WdQNaDWroRlya0_6A9QvHmpbHFyZi-KWTvLvTc9IHGnBZKBwzFgQud2pnnaAiXv6CjyLSw8GZbMA-DLvZAUCAzy8wBVMoobhx-UAZOHqmaCBZ9=w1856
PONER FIN A LA PRODUCCIÓN Y COMERCIO DE ARMAS DESDE EUSKADI 
Con respecto al informe “COMERCIO y EXPORTACIÓN de ARMAS en Euskadi. El papel de las instituciones vascas para la mejora de la transparencia, el control de exportaciones y el cumplimiento del marco jurídico aplicable”,
de la Secretaría de Derechos Humanos, Convivencia y Cooperación del Gobierno Vasco

Aquí el mencionado Informe: https://bideoak2.euskadi.eus/2019/11/18/news_58411/Dictamen_cas.pdf
___________________________________________

ONGI ETORRI ERREFUXIATUAK y los colectivos abajo firmantes mostramos nuestra disconformidad y escepticismo ante el informe elaborado por Globernance para la Secretaría de Derechos Humanos, Convivencia y Cooperación del Gobierno Vasco “Comercio y exportación de armas en Euskadi. El papel de las instituciones vascas para la mejora de la transparencia, el control de exportaciones y el cumplimiento del marco jurídico aplicable”.

Dos son nuestras principales críticas al mencionado informe: a) La delimitación del ámbito de estudio de este informe invisibiliza otros campos de acción de las administraciones vascas y justifica su pasividad e inactividad en este ámbito del control de la actividad armamentística; b) La incentivación económica y fiscal a cambio de la firma de un código ético por parte de las empresas armamentísticas vascas es una propuesta contraproducente.

Conocedoras de las pocas posibilidades de influir en los sistemas de sanciones de Naciones Unidas y la UE, y en el marco jurídico estatal y en la Junta Interministerial, y sabedoras de la falta de competencia en materia de transporte marítimo y puertos, y comercio exterior y régimen de producción y comercio de armas y explosivos por parte de las administraciones vascas, las entidades firmantes entendemos que nuestras autoridades pueden y deben hacer bastante más.

La complejidad del reparto competencial entre la Unión Europea, Estados y CCAA no puede servir de excusa para derivar responsabilidades a los otros niveles gubernamentales. Desde otras competencias propias y/o compartidas, como la acción exterior y cooperación al desarrollo, la política industrial, la ordenación general de la economía… y otras normas regulatorias vascas (Ley de Cooperación 1/2007; Ley 14/2007 o Carta de Justicia y Solidaridad) que subrayan la no colaboración del Gobierno Vasco con las empresas armamentísticas, existe suficiente margen para que se puedan establecer medidas, limitaciones e incentivos dirigidos a reducir y/o extinguir la producción, financiación y comercio de armas desde Euskadi.

El informe que, en su presentación, se encuadró dentro del Marco de referencia para la Coherencia de Políticas para el Desarrollo en el País Vasco (2016), Programa –Euskadi 2020- y el IV Plan Director de la Cooperación para el Desarrollo (2018-2021) no hace mención explícita a ninguno de esos documentos, ni a los objetivos o compromisos adquiridos por las administraciones vascas en el ámbito de la coherencia de políticas. Supeditar la actuación de las administraciones vascas para controlar la producción y exportación de armas a un régimen de “subvenciones o deducciones de carácter fiscal a cambio de las que las empresas armamentísticas vascas incorporen en el marco de su Responsabilidad Social Corporativa, un “Código de Conducta Marco” autoevaluativo es una propuesta de acción muy limitada y poco ética. No deja de sorprendernos la invitación latente de este informe a poder seguir “matando limpio” a cambio de buena conducta.

Hay que abandonar los esquemas de voluntariedad retórica, e insistir en que hay campo de actuación competencial y regulatorio para articular políticas desde nuestras administraciones para ir terminando progresivamente con la producción y exportación de armas desde Euskadi.

Los colectivos y personas firmantes abogamos por las cláusulas de regulación de compra pública y subvenciones como las vías fundamentales para este control. En concreto se propone: impedir el acceso a ayudas y subvenciones de internacionalización empresarial y ayudas al comercio, y a las delegaciones comerciales a terceros países promovidas por las administraciones vascas; la exclusión de estas empresas de los concursos de compra pública; establecer un plan de máximos para el cumplimiento de la legalidad vigente en materia de producción y comercio de armas; la actuación proactiva del Gobierno Vasco en los espacios intergubernamentales que promueva la limitación y control de la industria armamentística… Y la medida más importante, que todos los incentivos y ayudas que se otorguen desde las administraciones, tienen que estar orientadas a la reconversión de la actividad productiva de la industria militar vasca en industria civil.

Finalmente, el informe propone la creación de un Observatorio de carácter público de los derechos humanos y el Derecho Humanitario que controle el efectivo cumplimiento del citado Código Marco.
Desde hace varios años, las organizaciones firmantes venimos proponiendo un Observatorio o Centro vasco de Empresas y Derechos Humanos dedicado a la investigación, exigencia de rendición de cuentas, recepción y trámite de violaciones de derechos humanos por parte de las empresas vascas, que incluso tuviera capacidad sancionadora.

En resumen, es necesario abrir el debate a la sociedad y al mundo empresarial para buscar posicionamientos comunes que nos permitan avanzar en el control y la extinción de la producción y comercio de armas por parte de las empresas vascas, facilitar su transición hacia actividades civiles, y acabar con las actuales incoherencias de políticas de nuestras administraciones.

En definitiva, no se trata de discutir la validez o no de este informe, cuando ya tenemos la Ley Vasca 14/2007 de 28 de diciembre de Carta de Justicia y Solidaridad con los Países Empobrecidos, que en su artículo 3.3 indica: “En sus políticas de promoción y apoyo a las empresas, el Gobierno Vasco no colaborará de ninguna forma con aquellas personas físicas o jurídicas dedicadas a la producción, comercialización y financiación de armas”

La cuestión es como ir al núcleo de la defensa de los Derechos Humanos, otorgando validez a esta Ley de nuestro propio ordenamiento jurídico. Desde la sociedad civil organizada, simplemente exigimos el cumplimiento de la Ley, o lo que es lo mismo, que el Gobierno Vasco y las administraciones públicas no incumplan sistemáticamente estos preceptos, otorgando subvenciones, ayudas y deducciones fiscales al sector armamentístico para su crecimiento. Con voluntad política se puede poner las bases para poner fin a la producción y comercio de armas desde Euskadi.

Documento base en el que sustentamos este comunicado:
https://drive.google.com/open?id=1YEl8if4SnGF05M0Vu6H3wvz1v1-3BX3B